Mniej spekulacji, więcej realnych inwestycji – nowe zasady przyłączania do sieci

30 kwietnia 2026 roku wchodzi w życie nowelizacja ustawy z 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne, uchwalona 13 marca 2026 r. (Dz. U. 2026 poz. 516). Podstawowym, chociaż nie jedynym, celem nowelizacji jest ułatwienie przyłączania nowych obiektów do sieci elektroenergetycznej. Faktyczny brak możliwości przyłączania do sieci instalacji wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych stanowi jedną z głównych przeszkód transformacji energetycznej w Polsce.

Nowelizacja ma utrudnić blokowanie mocy przyłączeniowej przez spekulacyjne projekty, które mają niewielkie szanse realizacji. Służyć ma temu kilka mechanizmów.

• Po pierwsze, nowelizacja skraca okres ważności warunków przyłączenia do sieci wydawanych przez przedsiębiorstwa energetyczne z 24 do 12 miesięcy (z wyjątkiem przedsięwzięć kolejowych oraz morskich farm wiatrowych – art. 7 ust. 8i Prawa energetycznego).
• Po drugie, podwyższeniu ulega zaliczka, którą wnosi podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej, z 30 do 60 zł za każdy kilowat mocy, a górna granica tej zaliczki z 3 do 6 milionów złotych (art. 7 ust. 8a-8b Prawa energetycznego). Konieczne będzie również uiszczenie opłaty za złożenie wniosku o określenie warunków przyłączenia w wysokości 1 zł za każdy kilowat mocy, lecz nie więcej niż 100 tysięcy złotych (art. 7 ust. 8b1-8b2 Prawa energetycznego).
• Po trzecie, podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci będzie musiał złożyć zabezpieczenie wykonania umowy przyłączeniowej w wysokości 30 zł za każdy kilowat mocy przyłączeniowej nieprzekraczającej 100 MW oraz 60 zł za każdy kilowat przekraczający tę wartość, lecz nie więcej niż 12 milionów złotych. Zabezpieczenie będzie można złożyć w formie kaucji, gwarancji ubezpieczeniowej lub bankowej lub poręczenia spółki dominującej, o ile posiada ona odpowiedni rating kredytowy (art. 7 ust. 8c1-8c12 Prawa energetycznego).
• Po czwarte, inwestor będzie zobowiązany do uzyskania ostatecznego pozwolenia na budowę dla instalacji w terminie 24 miesięcy od zawarcia umowy przyłączeniowej, z zastrzeżeniem odmiennych rozwiązań dla niektórych typów instalacji (np. w przypadku turbin wiatrowych – 36 miesięcy). Niewykonanie tego obowiązku spowoduje wygaśnięcie umowy, chyba że nastąpi z przyczyn – wyliczonych w ustawie – niezależnych od inwestora (art.  7 ust. 2a-2b Prawa energetycznego).

Nowelizacja ma doprowadzić do tego, że warunki przyłączenia do sieci będą wydawane a umowy przyłączeniowe zawierane dla instalacji, które są przygotowane dla realizacji i mają zabezpieczone odpowiednie finansowanie.

Nowe regulacje premiują projekty przygotowane i realne, kosztem przedsięwzięć czysto spekulacyjnych. Dla inwestorów kluczowe staje się wcześniejsze zabezpieczenie finansowania oraz precyzyjne zarządzanie procesem administracyjnym. W praktyce przewagę zyskają inwestorzy, którzy traktują prawo jako element strategii biznesowej, a nie wyłącznie wymóg formalny.