13 sierpnia 2021 | Łukasz Kotarba

Orzeczenia Sądu Najwyższego w sprawach dot. wniosku o zawezwanie do próby ugodowej i wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku

W ostatnim czasie Sąd Najwyższy wydał dwa orzeczenia, które odnosiły się do zagadnień prawnych bardzo często spotykanych w ramach prowadzonych postępowań sądowych. Zagadnień interesujących nie tylko z perspektywy praktykujących prawników, lecz także przedsiębiorców, często spotykających się lub korzystających (także samodzielnie) z takich instrumentów prawnych, jak wniosek o zawezwanie do próby ugodowej lub wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

 

  1. Zawezwanie do próby ugodowej – przedawnienie

 

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. II CSKP 104/21. Sąd Najwyższy uznał, że każde skutecznie i poprawnie złożone zawezwanie do próby ugodowej jest czynnością powodującą przerwę biegu przedawnienia, i to niezależnie od tego, czy jest pierwszym czy kolejnym zawezwaniem do próby ugodowej.

 

Uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego jest w trakcie sporządzania, niemniej w komunikacie zamieszczonym na stronie Sądu Najwyższego można znaleźć wyjaśnienie – https://www.sn.pl/aktualnosci/SitePages/Komunikaty_o_sprawach.aspx?ItemSID=460-b6b3e804-2752-4c7d-bcb4-7586782a1315&ListName=Komunikaty_o_sprawach:

 

Sąd uznał, że każde zawezwanie do próby ugodowej jest czynnością powodującą przerwę biegu przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.). Kwalifikacja określonej czynności jako „przedsięwziętej bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia” ma charakter generalny i odnosi się do wszystkich „czynności przed sądem” należących do tej samej kategorii. Przedsięwzięcie czynności „bezpośrednio w celu dochodzenia” nie podlega indywidualnej kontroli zmierzającej do ustalenia, czy w danym przypadku celem powoda (wnioskodawcy w postępowaniu nieprocesowym) było konkretnie dochodzenie roszczenia, czy realizacja innych planów lub interesów.

Sąd stwierdził, że skutek przerwania biegu przedawnienia, przewidziany w art. 123 § 1 pkt 1 k.c., następuje z mocy prawa (ex lege), w następstwie dokonania określonej czynności procesowej. Dla jego wywołania istotne pozostaje jedynie to, czy wniosek o zawezwanie do próby ugodowej został wniesiony skutecznie w tym sensie, że nie nastąpił zwrot wniosku, jego odrzucenie lub umorzenie postępowania pojednawczego. Nie istnieją także normatywne podstawy do przyjmowania, że weryfikacji celu poddawane jest konkretnie drugie lub kolejne wystąpienie o zawezwanie do próby ugodowej.

 

Powyższe stanowi wyłom w poglądach ostatnio prezentowanych przez niektórych przedstawicieli nauki prawa oraz niektórych sądów (sądów okręgowych i apelacyjnych), że nie każde zawezwanie do próby ugodowej musi być czynnością podejmowaną w celu dochodzenia roszczenia, a tym samym, nie każde zawezwanie do próby ugodowej musi wywoływać skutek w postaci przerwy biegu przedawnienia.

 

W szczególności poglądy te dotyczyły drugiego i kolejnych zawezwań do próby ugodowej składanych w sprawie tego samego roszczenia. Powyższe orzeczenie stanowi istotny argument na obronę stanowiska w ewentualnym sporze sądowym wszczętym na skutek pozwu złożonego po uprzednim złożeniu wniosku o zawezwanie do próby ugodowej lub kolejnych zawezwań do próby ugodowej, w którym przeciwnik zarzuca przedawnienie roszczenia powołując się właśnie, że zawezwanie do próby ugodowej nie wywołało takiego skutku, a roszczenie objęte pozwem jest z tego względu przedawnione.

 

Mimo powyższego orzeczenia, przestrzegamy jednak przed wyprowadzaniem z tego wyroku Sądu Najwyższego konkluzji, że wniosek o zawezwanie do próby ugodowej można przygotować „jakkolwiek”, a istotne jest tylko, aby sąd nadał mu bieg. W dalszym ciągu należy pamiętać m.in. o zwięzłym, aczkolwiek dokładnym przytoczeniu stanu faktycznego (okoliczności sprawy), aby nie generować wątpliwości, co do tego, jaka sprawa została objęta wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej, i co do jakich roszczeń złożone zawezwanie do próby ugodowej wywołało skutek w postaci przerwy biegu przedawnienia. Pozwoli to uniknąć ewentualnych perturbacji w chwili, gdy zdecydujemy się na złożenie pozwu w sprawie, gdy nie uda nam się doprowadzić do polubownego rozwiązania sprawy w drodze wniosku o zawezwanie do próby ugodowej.

 

  1. Wniosek u doręczenie uzasadnienia orzeczenia – sposób doręczenia.

 

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 04 sierpnia 2021 r., sygn. III PZP 6/20. Sąd Najwyższy uznał, że odpis wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem nie podlega doręczeniu w trybie określonym w art. 132 § 1 k.p.c. także po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1469).

 

Nie jest znane jeszcze uzasadnienie uchwały, niemniej z analizy samej sentencji, tj. zagadnienia prawnego przekazanego do rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego oraz udzielonej odpowiedzi należy wyprowadzić stanowisko, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie wymaga doręczenia pełnomocnikowi drugiej strony lub nie wymaga złożenia go w sądzie w dodatkowych egzemplarzach dla przeciwników (w przypadku gdy strony składającej wniosek nie reprezentuje pełnomocnik) – poniżej wyciąg z uchwały Sądu Najwyższego:

 

odpis wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem nie podlega doręczeniu w trybie określonym w art. 132 § 1 k.p.c. także po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1469)

 

Podtrzymane zostało zatem dotychczasowe stanowisko, że wniosek o uzasadnienie wyroku nie podlega doręczeniu jak zwykłe pismo procesowe – mimo pojawiających się twierdzeń po nowelizacji przepisów KPC o nadaniu wnioskowi o uzasadnienie wyroku waloru stricte pisma procesowego, wpływającego na interes drugiej strony. Dobrze, że w miarę szybko udało się wyjaśnić te wątpliwości, gdyż sądy zdążyły już niejednokrotnie odrzucić wniosek o sporządzenie uzasadnienia złożony w jednym egzemplarzu (bez doręczenia drugiej stronie), a sprawa budziła istotne kontrowersje wśród praktyków prawa – zob. np. https://ora.rzeszow.pl/komunikat-przewodniczacego-komisji-ds-kontaktow-z-organami-wymiaru-sprawiedliwosci-oraz-innymi-zawodami-prawniczymi-przy-ora-w-rzeszowie-z-dnia-30-kwietnia-2021-r/2021/04/30.

Mogą Cię zainteresować: